5. Бауырдың алкогольсіз майлы ауруларының үдерістерінің ерекшеліктері 2 типті қант диабеті және глюкозаға төзімділіктің бұзылуы
DOI:
https://doi.org/10.35805/BSK2024II005Жүктеулер
Аңдатпа
Өзектілігі. Бауырдың алкогольсіз майлы ауруы және 2 типті қант диабеті немесе глюкозаға төзімділіктің бұзылуы -бұл жүрек-қан тамырларыауруларының даму қаупі жоғары жалпы аурулар, мүгедектік пен өлімніңнегізгі себебі. Біздің мақсатымыз-жоғарыда аталған аурула диагнозы қойылған бар науқастарда жүрек қан тамыр ауруларының скринингінің, алдын алудың және емдеудің жаңа әдістерін әзірлеу.
Методология және әдістеме. Бұл зерттеу бір орталықты, ашық, бақыланбайтын, диагностикалық болып табылады. 2023-2024 жылғы ақпан аралығында "University Medical Center" корпоративтік қорының жүрек орталығында жүрек-қан тамырлары аурулары және бауырдың алкогольсіз майлы ауруы, 2 типті қант диабеті және глюкозаға төзімділік бұзылыстары бар 216 пациент іріктелді.
Нәтиже. Жүрек-қан тамырлары аурулары және бауырдың алкогольсіз майлы аурулары бар барлық тексерілген науқастарда бауыр ферменттерінің белсенділігі жоғарылаған. Қандағы липидті профиль көрсеткіштері жүрек-қан тамырлары аурулары бар науқастар үшін оңтайлы деңгейден едәуір жоғары болды. Сондай-ақ, 2 типті қант диабетімен және глюкозаға төзімділіктің бұзылуымен бірге жүрек-қан тамырлары аурулары мен алкогольсіз майлы бауыр аурулары бар науқастарда бауыр ферменттерінің, С-реактивті ақуыздың, триглицеридтердің және кіші липопротеин деңгейінің айтарлықтай жоғарылауы байқалды.
Қортынды. Зерттеу көрсеткендей, алкогольсіз майлы бауыр ауруы, 2 типті қант диабеті және глюкозаға төзімділігі бұзылған науқастарда стеатогепатит пен фиброздың жоғарылауы байқалады, бұл ерлерде де, әйелдерде де жүрек-қан тамырлары асқынуларының дамуын болжауы мүмкін. Бауыр ферменттерінің белсенділігі, С-реактивті ақуыз, глюкоза және липидті профильді талдау жүрек-қан тамырлары аурулары және алкогольсіз майлы бауыр аурулары бар емделушілерде, әсіресе 2 типті қант диабеті және глюкозаға төзімділіктің бұзылуы кезінде бұл көрсеткіштердің айтарлықтай жоғарылағанын көрсетті.. Барлық тексерілген емделушілерде бауыр ферменттерінің белсенділігі мен липидтер деңгейінің жоғарылауы байқалды, бұл осы аурулардың бауыр мен метаболизмге әсерін көрсетеді.
Кілт сөздер
Бауырдың алкогольсіз майлы ауруы, 2 Типті қант диабеті, Глюкозаға төзімділігі, Жүрек-Қан тамырлары аурулары, метаболикалық синдром
Әдебиеттер тізімі
- Ng CH, Chan KE, Chin YH, et al. The effect of diabetes and prediabetes on the prevalence, complications and mortality in nonalcoholic fatty liver disease. Clin Mol Hepatol. Jul 2022;28(3):565-574. doi:10.3350/cmh.2022.0096
- Younossi ZM, Koenig AB, Abdelatif D, Fazel Y, Henry L, Wymer M. Global epidemiology of nonalcoholic fatty liver disease-Meta-analytic assessment of prevalence, incidence, and outcomes. Hepatology. Jul 2016;64(1):73-84. doi:10.1002/hep.28431
- Estes C, Anstee QM, AriasLoste MT, et al. Modeling NAFLD disease burden in China, France, Germany, Italy, Japan, Spain, United Kingdom, and United States for the period 20162030. J Hepatol. Oct 2018;69(4):896-904. doi:10.1016/j.jhep.2018.05.036
- Seko Y, Sumida Y, Tanaka S, et al. Insulin resistance increases the risk of incident type 2 diabetes mellitus in patients with non-alcoholic fatty liver disease. Hepatol Res. Feb 2018;48(3):E42-E51. doi:10.1111/ hepr.12925
- Lallukka S, Yki-Järvinen H. Non-alcoholic fatty liver disease and risk of type 2 diabetes. Best Pract Res Clin Endocrinol Metab. Jun 2016;30(3):385-95. doi:10.1016/j.beem.2016.06.006
- Mantovani A, Byrne CD, Bonora E, Targher G. Nonalcoholic Fatty Liver Disease and Risk of Incident Type 2 Diabetes: A Meta-analysis. Diabetes Care. Feb 2018;41(2):372-382. doi:10.2337/ dc17-1902
- Targher G. Is it time for non-alcoholic fatty liver disease screening in patients with type 2 diabetes mellitus? Hepatobiliary Surg Nutr. Apr 2020;9(2):239-241. doi:10.21037/ hbsn.2019.10.21
- Weinstein AA, de Avila L, Paik J, et al. Cognitive Performance in Individuals With Non-Alcoholic Fatty Liver Disease and/or Type 2 Diabetes Mellitus. Psychosomatics. Nov 2018;59(6):567574. doi:10.1016/j.psym.2018.06.001
- Yoneda M, Honda Y, Ogawa Y, et al. Comparing the effects of tofogliflozin and pioglitazone in non-alcoholic fatty liver disease patients with type 2 diabetes mellitus (ToPiND study): a randomized prospective open-label controlled trial. BMJ Open Diabetes Res Care. Feb 2021;9(1)doi:10.1136/bmjdrc-2020-001990
- Kasper P, Martin A, Lang S, et al. NAFLD and cardiovascular diseases: a clinical review. Clin Res Cardiol. Jul 2021;110(7):921-937. doi:10.1007/ s00392-020-01709-7
- Li J, Zou B, Yeo YH, et al. Prevalence, incidence, and outcome of non-alcoholic fatty liver disease in Asia, 1999-2019: a systematic review and meta-analysis. Lancet Gastroenterol Hepatol. May 2019;4(5):389-398. doi:10.1016/ S2468-1253(19)30039-1
- Duell PB, Welty FK, Miller M, et al. Nonalcoholic Fatty Liver Disease and Cardiovascular Risk: A Scientific Statement From the American Heart Association. Arterioscler Thromb Vasc Biol. Jun 2022;42(6):e168-e185. doi:10.1161/ ATV.0000000000000153
- Hassen G, Singh A, Belete G, et al. Nonalcoholic Fatty Liver Disease: An Emerging Modern-Day Risk Factor for Cardiovascular Disease. Cureus. May 2022;14(5):e25495. doi:10.7759/cureus.25495
- Sanyal AJ, Van Natta ML, Clark J, et al. Prospective Study of Outcomes in Adults with Nonalcoholic Fatty Liver Disease. N Engl J Med. Oct 21 2021;385(17):1559-1569. doi:10.1056/ NEJMoa2029349
- Taylor RS, Taylor RJ, Bayliss S, et al. Association Between Fibrosis Stage and Outcomes of Patients With Nonalcoholic Fatty Liver Disease: A Systematic Review and Meta-Analysis. Gastroenterology. May 2020;158(6):1611-1625.e12. doi:10.1053/j.gastro.2020.01.043
- Shang Y, Nasr P, Widman L, Hagström H. Risk of cardiovascular disease and loss in life expectancy in NAFLD. Hepatology. Nov 2022;76(5):1495-1505. doi:10.1002/hep.32519
- Younossi ZM, Golabi P, de Avila L, et al. The global epidemiology of NAFLD DIABETES MELLITUS AND IMPAIRED GLUCOSE TOLERANCE and NASH in patients with type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis. J Hepatol. Oct 2019;71(4):793-801. doi:10.1016/j.jhep.2019.06.021
- Chen Z, Yu R, Xiong Y, Du F, Zhu S. A vicious circle between insulin resistance and inflammation in nonalcoholic fatty liver disease. Lipids Health Dis. Oct 16 2017;16(1):203. doi:10.1186/s12944017-0572-9
- Khan RS, Bril F, Cusi K, Newsome PN. Modulation of Insulin Resistance in Nonalcoholic Fatty Liver Disease. Hepatology. Aug 2019;70(2):711-724. doi:10.1002/hep.30429
- Kitade H, Chen G, Ni Y, Ota T. Nonalcoholic Fatty Liver Disease and Insulin Resistance: New Insights and Potential New Treatments. Nutrients. Apr 14 2017;9(4)doi:10.3390/nu9040387
- Muzurović E, Mikhailidis DP, Mantzoros C. Non-alcoholic fatty liver disease, insulin resistance, metabolic syndrome and their association with vascular risk. Metabolism. Jun 2021;119:154770. doi:10.1016/j.metabol.2021.154770
- Katsiki N, Mikhailidis DP, Mantzoros CS. Non-alcoholic fatty liver disease and dyslipidemia: An update. Metabolism. Aug 2016;65(8):1109-23. doi:10.1016/j.metabol.2016.05.003
- Caussy C, Aubin A, Loomba R. The Relationship Between Type 2 Diabetes, NAFLD, and Cardiovascular Risk. Curr Diab Rep. Mar 19 2021;21(5):15. doi:10.1007/s11892-021-01383-7
- Kim HS, Cho YK. [Cardiovascular Risk in Patients with Non-alcoholic Fatty Liver Disease]. Korean J Gastroenterol. Jun 25 2017;69(6):333-340. doi:10.4166/ kjg.2017.69.6.333
- Chen Y, Bai W, Mao D, et al. The relationship between non-alcoholic fatty liver disease and incidence of chronic kidney disease for diabetic and non-diabetic subjects: A meta-analysis. Adv Clin Exp Med. Apr 2023;32(4):407-414. doi:10.17219/acem/155017
- Zhao P, Yan J, Pan B, et al. Association Between the Risk of Non-Alcoholic Fatty Liver Disease in Patients with Type 2 Diabetes and Chronic Kidney Disease. Diabetes Metab Syndr Obes. 2022;15:1141-1151. doi:10.2147/DMSO.S356497
- Mantovani A, Petracca G, Beatrice G, Tilg H, Byrne CD, Targher G. Non-alcoholic fatty liver disease and risk of incident diabetes mellitus: an updated meta-analysis of 501 022 adult individuals. Gut. May 2021;70(5):962-969. doi:10.1136/gutjnl-2020-322572
- Ciardullo, S., Muraca, E., Perra, S., Bianconi, E. Screening for non-alcoholic fatty liver disease in type 2 diabetes using non-invasive scores and association with diabetic complications. Medicine and Rehabilitation, Policlinico di Monza SpA, 2020; 1-11. doi.org/10.1136/ bmjdrc-2019-000904
- Vanjiappan S, Hamide A, Ananthakrishnan R, Periyasamy SG, Mehalingam V. Nonalcoholic fatty liver disease in patients with type 2 diabetes mellitus and its association with cardiovascular disease. Diabetes Metab Syndr. Jul 2018;12(4):479-482. doi:10.1016/j.dsx.2018.01.001
- Sanyal D, Mukherjee P, Raychaudhuri M, Ghosh S, Mukherjee S, Chowdhury S. Profile of liver enzymes in non-alcoholic fatty liver disease in patients with impaired glucose tolerance and newly detected untreated type 2 diabetes. Indian J Endocrinol Metab. 2015;19(5):597-601. doi:10.4103/22308210.163172
- Hazlehurst JM, Woods C, Marjot T, Cobbold JF, Tomlinson JW. Non-alcoholic fatty liver disease and diabetes. Metabolism. Aug 2016;65(8):1096-108. doi:10.1016/j.metabol.2016.01.001
- Jali M, Kambar S, Jali SM, Hiremath MB. Prevalence of non-alcoholic fatty liver disease among type-2diabetes mellitus patients–a cross-sectional hospital-based study. Al Ameen J Med Sci. 2015;8(1):50-54
- Ciardullo S, Muraca E, Perra S, et al. Screening for non-alcoholic fatty liver disease in type 2 diabetes using non-invasive scores and association with diabetic complications. BMJ Open Diabetes Res Care. Feb 2020;8(1)doi:10.1136/ bmjdrc-2019-000904