С. Р. Хамитов

https://orcid.org/0000-0001-6296-0507

Табылған мақалалар: 4

  • Features Of Risk Factors For The Development Of Atherosclerosis-Associated Cardiovascular Diseases In The Kazakhstani Population. Ethnonational Aspect (Шығарылым № 3, 2025)

    Makhabbat Bekbossynova, Tatyana Ivanova-Razumova, Aliya Sailybayeva, Management Board, Kamila Akzholova
    2025-09-30
    43–55
    Аңдатпа

    Background. Atherosclerosis-associated cardiovascular diseases exhibit significant ethnic and regional variability in risk factors. Kazakhstan’s high cardiovascular disease mortality rates necessitate population-specific profiling, particularly given urban-rural disparities and lifestyle differences unique to Central Asia.

    Methods. This cross-sectional study (2023–2024) analyzed 368 Kazakhstani adults stratified by European Atherosclerosis Society risk tiers: low (n=67), high (n=127), and very high risk (very high-risk group, n=174). Assessments included lipid profiles (low density lipoprotein, high density lipoprotein, and apolipoprotein B to apolipoprotein A ratio), lifestyle factors (smoking, diet, physical activity), and residence (urban/rural). Statistical analyses employed multiclass logistic regression (MNLogit) with FDR-adjusted p-values.

    Results. Age (OR=8.01, 95% CI:4.40–14.58, p<0.001), male sex (OR=3.27, CI:1.82–5.88), and smoking (OR=7.19, CI:1.52–34.15) were strongly associated with very high-risk group. Rural residents faced 2.6-fold higher very high-risk group odds (CI:1.52–5.68, p=0.002) versus urban counterparts. Protective effects emerged for physical activity (OR=0.03, CI:0.004–0.32) and female sex (High-Density Lipoprotein: +8.1 mg/dL vs. males, p<0.001). No alcohol association was observed (p=0.836).

    Conclusion. A thorough study of the gender aspect of the development of atherosclerotic pathology is required. Physical activity has a strong protective effect. It is interesting that, according to the comparative analysis of binary variables, rural residents have a higher risk of developing atherosclerosis.

    Кілт сөздер

    atherosclerosis, cardiovascular risk factors, Kazakhstan, urban-rural disparities, lipid metabolism, preventive cardiology

  • Correlation between apolipoprotein b/a1 and the risk of metabolic-related fatty liver disease depending on the lipid profile (Шығарылым № 1, 2025)

    M. Bekbossynova, G. Myrzakhmetova, S. Seitkasym, A. Sailybaeva, S. Khamitov, G. Daniyarova, K. Akzholova
    2025-03-31
    29–36
    Аңдатпа

    Background. The aim of this study was to investigate the relationship between the Apolipoprotein B/Apolipoprotein A1 ratio and the risk of metabolically associated fatty liver disease, considering lipid profile variations and determine whether the Apolipoprotein B/Apolipoprotein A1 ratio can serve as an independent predictor of metabolically associated fatty liver disease and its associated cardiovascular risks.

    Methods. A total of 377 patients diagnosed with cardiovascular disease and coexisting metabolically associated fatty liver disease were stratified into high-risk and very high-risk groups based on established clinical and imaging criteria. Lipid profiles, Apolipoprotein B, and Apolipoprotein A1 levels were measured, and their associations with cardiovascular and metabolic parameters were analyzed using correlation and regression models.

    Results. The findings reveal a strong positive correlation between Apolipoprotein B levels and atherogenic lipid markers such as low-density lipoproteins cholesterol and total cholesterol, as well as a moderate correlation with triglycerides. In contrast, Apolipoprotein A1 demonstrated a strong positive association with high-density lipoproteins cholesterol and an inverse correlation with metabolic indicators such as Hemoglobin A1c and glucose, suggesting a potential protective role. The Apolipoprotein B/Apolipoprotein A1 ratio emerged as a more accurate predictor of cardiovascular and metabolic risk than traditional lipid ratios. Furthermore, the Apolipoprotein B/Apolipoprotein A1 ratio was significantly associated with the presence and severity of metabolically associated fatty liver disease, reinforcing its potential utility as a biomarker for metabolic liver disease.

    Conclusion. This study highlights the clinical relevance of incorporating apolipoprotein measurements into the routine assessment of individuals at risk for metabolic and cardiovascular disease.

    Кілт сөздер

    Apolipoprotein B, Apolipoprotein A1, metabolic-associated fatty liver disease, cardiovascular disease, lipid metabolism, dyslipidemia, risk assessment

  • Бауырдың алкогольсіз майлы ауруларының үдерістерінің ерекшеліктері 2 типті қант диабеті және глюкозаға төзімділіктің бұзылуы (Шығарылым № 2, 2024)

    М. С. Бекбосынова, Г. Ш. Мырзахметова, Ш. К. Сейткасым, А.И. Сайлыбаева, С.Р. Хамитов, Ж. О. Оралбекова, Г. Д. Даниярова
    2024-06-28
    39–49
    Аңдатпа

    Өзектілігі. Бауырдың алкогольсіз майлы ауруы және 2 типті қант диабеті немесе глюкозаға төзімділіктің бұзылуы -бұл жүрек-қан тамырларыауруларының даму қаупі жоғары жалпы аурулар, мүгедектік пен өлімніңнегізгі себебі. Біздің мақсатымыз-жоғарыда аталған аурула диагнозы қойылған бар науқастарда жүрек қан тамыр ауруларының скринингінің, алдын алудың және емдеудің жаңа әдістерін әзірлеу.

    Методология және әдістеме. Бұл зерттеу бір орталықты, ашық, бақыланбайтын, диагностикалық болып табылады. 2023-2024 жылғы ақпан аралығында "University Medical Center" корпоративтік қорының жүрек орталығында жүрек-қан тамырлары аурулары және бауырдың алкогольсіз майлы ауруы, 2 типті қант диабеті және глюкозаға төзімділік бұзылыстары бар 216 пациент іріктелді.

    Нәтиже. Жүрек-қан тамырлары аурулары және бауырдың алкогольсіз майлы аурулары бар барлық тексерілген науқастарда бауыр ферменттерінің белсенділігі жоғарылаған. Қандағы липидті профиль көрсеткіштері жүрек-қан тамырлары аурулары бар науқастар үшін оңтайлы деңгейден едәуір жоғары болды. Сондай-ақ, 2 типті қант диабетімен және глюкозаға төзімділіктің бұзылуымен бірге жүрек-қан тамырлары аурулары мен алкогольсіз майлы бауыр аурулары бар науқастарда бауыр ферменттерінің, С-реактивті ақуыздың, триглицеридтердің және кіші липопротеин деңгейінің айтарлықтай жоғарылауы байқалды.

    Қортынды. Зерттеу көрсеткендей, алкогольсіз майлы бауыр ауруы, 2 типті қант диабеті және глюкозаға төзімділігі бұзылған науқастарда стеатогепатит пен фиброздың жоғарылауы байқалады, бұл ерлерде де, әйелдерде де жүрек-қан тамырлары асқынуларының дамуын болжауы мүмкін. Бауыр ферменттерінің белсенділігі, С-реактивті ақуыз, глюкоза және липидті профильді талдау жүрек-қан тамырлары аурулары және алкогольсіз майлы бауыр аурулары бар емделушілерде, әсіресе 2 типті қант диабеті және глюкозаға төзімділіктің бұзылуы кезінде бұл көрсеткіштердің айтарлықтай жоғарылағанын көрсетті.. Барлық тексерілген емделушілерде бауыр ферменттерінің белсенділігі мен липидтер деңгейінің жоғарылауы байқалды, бұл осы аурулардың бауыр мен метаболизмге әсерін көрсетеді.

    Кілт сөздер

    Бауырдың алкогольсіз майлы ауруы, 2 Типті қант диабеті, Глюкозаға төзімділігі, Жүрек-Қан тамырлары аурулары, метаболикалық синдром

  • Жалпы билирубин деңгейі мен атеросклероздың даму жиілігі арасындағы байланыс: жүйелі шолу және мета-талдау (Шығарылым № 2, 2024)

    М. С. Бекбосынова, Т. В. Иванова-Разумова, А. Ержан, Г. Д. Даниярова, С. Р. Хамитов
    2024-06-28
    32–38
    Аңдатпа

    Өзектілігі. Билирубин-эритроциттердің ыдырауының жанама өнімі. Билирубин деңгейі жүрек-қан тамырлары қаупін бағалау үшін биомаркер бола алады. Бұл зерттеуде біз сарысулық билирубин деңгейінің атеросклероздың прогрессиясымен байланысын зерттеген соңғы 5 жылда жарияланған ең соңғы қолжазбаларды зерттеп, жалпы билирубин деңгейінің аурудың дамуын қаншалықты төмен болжай алатынын анықтаймыз.

    Әдістері. PubMed іздеу жүйесінің көмегімен "билирубин" және "атеросклероз"кілттік сөздері бар барлық мақалалар табылды. 2019-2023 жылдар кезеңінде, соңғы 5 жылда барлығы 67 іздеу нәтижелері пайда болды. Мета-талдау үшін жалпы билирубин концентрациясы мен атеросклероздың дамуы арасындағы байланысты зерттейтін 6 популяциялық зерттеу қолданылды.

    Нәтижелер. қандағы жалпы билирубин деңгейінің жоғарылауы атеросклероздың даму ықтималдығын төмендетеді, яғни жалпы билирубин деңгейі мен артериялық бляшкалардың пайда болуы немесе стеноз арасында кері байланыс бар. Біріктірілген коэффициент 0.86 (95% СИ 0.83–0.9) болды, бұл ммоль/л үшін билирубин деңгейінің әрбір жоғарылауымен атеросклероздың даму ықтималдығы 14% төмендейтінін көрсетеді. Жалпы, сарысудағы жалпы билирубиннің жоғары деңгейі атеросклероздың даму қаупінің айтарлықтай төмендеуімен байланысты болды.

    Қорытынды. Мета-талдау жалпы билирубиннің төмен деңгейі мен атеросклероздың даму қаупі арасындағы айтарлықтай кері байланысты көрсетеді, бұл билирубиннің жоғары деңгейі аурудың дамуынан қорғай алады деп болжайды.

    Кілт сөздер

    Жалпы Билирубин Деңгейі, Атеросклероз, Мета-Анализ, Жүрек-Тамыр Жүйесі