4. Жалпы билирубин деңгейі мен атеросклероздың даму жиілігі арасындағы байланыс: жүйелі шолу және мета-талдау
DOI:
https://doi.org/10.35805/BSK2024II004Жүктеулер
Аңдатпа
Өзектілігі. Билирубин-эритроциттердің ыдырауының жанама өнімі. Билирубин деңгейі жүрек-қан тамырлары қаупін бағалау үшін биомаркер бола алады. Бұл зерттеуде біз сарысулық билирубин деңгейінің атеросклероздың прогрессиясымен байланысын зерттеген соңғы 5 жылда жарияланған ең соңғы қолжазбаларды зерттеп, жалпы билирубин деңгейінің аурудың дамуын қаншалықты төмен болжай алатынын анықтаймыз.
Әдістері. PubMed іздеу жүйесінің көмегімен "билирубин" және "атеросклероз"кілттік сөздері бар барлық мақалалар табылды. 2019-2023 жылдар кезеңінде, соңғы 5 жылда барлығы 67 іздеу нәтижелері пайда болды. Мета-талдау үшін жалпы билирубин концентрациясы мен атеросклероздың дамуы арасындағы байланысты зерттейтін 6 популяциялық зерттеу қолданылды.
Нәтижелер. қандағы жалпы билирубин деңгейінің жоғарылауы атеросклероздың даму ықтималдығын төмендетеді, яғни жалпы билирубин деңгейі мен артериялық бляшкалардың пайда болуы немесе стеноз арасында кері байланыс бар. Біріктірілген коэффициент 0.86 (95% СИ 0.83–0.9) болды, бұл ммоль/л үшін билирубин деңгейінің әрбір жоғарылауымен атеросклероздың даму ықтималдығы 14% төмендейтінін көрсетеді. Жалпы, сарысудағы жалпы билирубиннің жоғары деңгейі атеросклероздың даму қаупінің айтарлықтай төмендеуімен байланысты болды.
Қорытынды. Мета-талдау жалпы билирубиннің төмен деңгейі мен атеросклероздың даму қаупі арасындағы айтарлықтай кері байланысты көрсетеді, бұл билирубиннің жоғары деңгейі аурудың дамуынан қорғай алады деп болжайды.
Кілт сөздер
Жалпы Билирубин Деңгейі, Атеросклероз, Мета-Анализ, Жүрек-Тамыр Жүйесі
Әдебиеттер тізімі
- Duman H, Özyurt S. Low serum bilirubin levels associated with subclinical atherosclerosis in patients with obstructive sleep apnea. Interv Med Appl Sci. Dec 2018;10(4):179-185. doi:10.1556/1646.10.2018.39
- Lee I, Lee HH, Cho Y, et al. Association Between Serum Bilirubin and the Progression of Carotid Atherosclerosis in Type 2 Diabetes. J Lipid Atheroscler. Jan 2020;9(1):195-204. doi:10.12997/ jla.2020.9.1.195
- Hamur H, Duman H, Demirtas L, et al. Total Bilirubin Levels Predict Subclinical Atherosclerosis in Patients With Prediabetes. Angiology. Nov 2016;67(10):909-915. doi:10.1177/0003319716632394
- Lan Y, Liu H, Liu J, Zhao H, Wang H. Is serum total bilirubin a predictor of prognosis in arteriosclerotic cardiovascular disease? A meta-analysis. Medicine (Baltimore). Oct 2019;98(42):e17544. doi:10.1097/MD.0000000000017544
- Lan Y, Liu H, Liu J, Zhao H, Wang H. The Relationship Between Serum Bilirubin Levels and Peripheral Arterial Disease and Gender Difference in Patients With Hypertension: BEST Study. Angiology. Apr 2020;71(4):340-348. doi:10.1177/0003319719900734
- Su Q, Chen H, Du S, et al. Association Between Serum Bilirubin, Lipid Levels, and Prevalence of Femoral and Carotid Atherosclerosis: A Population-Based Cross-Sectional Study. Arterioscler Thromb Vasc Biol. Jan 2023;43(1):136-145. doi:10.1161/ATVBAHA.122.318086
- Zhong K, Wang X, Ma X, et al. Association between serum bilirubin and asymptomatic intracranial atherosclerosis: results from a population-based study. Neurol Sci. Jun 2020;41(6):15311538. doi:10.1007/s10072-020-04268-x
- Vítek L, Jirásková A, Malíková I, et al. Serum Bilirubin and Markers of Oxidative Stress and Inflammation in a Healthy Population and in Patients with Various Forms of Atherosclerosis. Antioxidants (Basel). Oct 27 2022;11(11) doi:10.3390/antiox11112118
- Zhao CC, Wang JW, Chen MY, Ke JF, Li MF, Li LX. High-normal serum bilirubin decreased the risk of lower limb atherosclerosis in type 2 diabetes: a real-world study. Diabetol Metab Syndr. May 19 2023;15(1):105. doi:10.1186/ s13098-023-01088-9
- Boon AC, Hawkins CL, Coombes JS, Wagner KH, Bulmer AC. Bilirubin scavenges chloramines and inhibits myeloperoxidase-induced protein/lipid oxidation in physiologically relevant hyperbilirubinemic serum. Free Radic Biol Med. Sep 2015;86:259-68. doi:10.1016/j.freeradbiomed.2015.05.031
- Lin JP, O’Donnell CJ, Schwaiger JP, et al. Association between the UGT1A1*28 allele, bilirubin levels, and coronary heart disease in the Framingham Heart Study. Circulation. Oct 03 2006;114(14):1476-81. doi:10.1161/CIRCULATIONAHA.106.633206
- Kwak MS, Kim D, Chung GE, et al. Serum bilirubin levels are inversely associated with nonalcoholic fatty liver disease. Clin Mol Hepatol. Dec 2012;18(4):383-90. doi:10.3350/ cmh.2012.18.4.383
- Chen W, Tumanov S, Stanley ATHEROSCLEROSIS: SYSTEMATIC REVIEW AND META-ANALYSIS CP, et al. Destabilization of Atherosclerotic Plaque by Bilirubin Deficiency. Circ Res. Mar 31 2023;132(7):812-827. doi:10.1161/CIRCRESAHA.122.322418
- Wen G, Yao L, Hao Y, Wang J, Liu J. Bilirubin ameliorates murine atherosclerosis through inhibiting cholesterol synthesis and reshaping the immune system. J Transl Med. Jan 03 2022;20(1):1. doi:10.1186/s12967-021-03207-4